Ομάδες ελέγχου της Πολιτικής Διοίκησης στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια κατεδάφισαν το πρωί της Τετάρτης ένα μεγάλο βιομηχανικό συγκρότημα στην κωμόπολη Ανάτα, που βρίσκεται βορειοανατολικά της Ιερουσαλήμ, κατά μήκος της προβλεπόμενης χάραξης του Δρόμου Υφής της Ζωής. Το έργο αποσκοπεί στη σύνδεση της Ιερουσαλήμ με τη Μαάλε Αντουμίμ και στη διασφάλιση ισραηλινής εδαφικής συνέχειας μεταξύ των δύο περιοχών.
Το συγκρότημα είχε ανεγερθεί χωρίς άδειες και περιλάμβανε διώροφο βιομηχανικό κτίριο, μονάδα επεξεργασίας μετάλλων και εκτεταμένους χώρους αποθήκευσης πρώτων υλών, όπως παλιοσίδερα και οχήματα εκτός κυκλοφορίας. Σύμφωνα με παλαιστινιακές πηγές, είχαν επενδυθεί εκατομμύρια σέκελ και το συγκρότημα αποτελούσε πηγή εισοδήματος για δεκάδες άτομα.
Επιταχύνει η κατεδάφιση στην Ανάτα τον Δρόμο Υφής της Ζωής;
Η κατεδάφιση θεωρείται το σημαντικότερο μέχρι στιγμής βήμα στην υλοποίηση του φιλόδοξου συγκοινωνιακού έργου ανατολικά της Ιερουσαλήμ, προς τη Μαάλε Αντουμίμ. Το έργο, που αντιμετωπίζει έντονη παλαιστινιακή και διεθνή αντίδραση, ξεκίνησε από την Πολιτική Διοίκηση τον Αύγουστο του 2025 με την έκδοση εντολών κατεδάφισης για κατασκευές χωρίς άδεια σε οικισμούς κατά μήκος του άξονα μεταξύ Ιερουσαλήμ και Μαάλε Αντουμίμ, οι οποίες χρησιμοποιούνταν για αγροτικούς και βιομηχανικούς σκοπούς.
Το έργο αποτελείται από τρία βασικά σκέλη: τον ίδιο τον Δρόμο Υφής της Ζωής, έναν νέο δρόμο πρόσβασης που θα συνδέει την περιοχή Ι-1 με τη Μαάλε Αντουμίμ και την Ιερουσαλήμ, την αναβάθμιση της Ανατολικής Περιφερειακής Οδού και πρόσθετα οδικά συστήματα. Εκτιμάται ότι θα μειώσει τη συμφόρηση στον Οδικό Άξονα 1, θα βελτιώσει τη ροή της κυκλοφορίας για τους Ισραηλινούς και θα επιτρέψει πιο ομαλή μετακίνηση για τους Παλαιστινίους χωρίς διέλευση από σημεία ελέγχου.
Το έργο περιλαμβάνει επίσης τον νέο Κόμβο των Ελαιών, που συνδέει τον Οδικό Άξονα 1 (Ιερουσαλήμ–Νεκρά Θάλασσα) με τη Σήραγγα του Όρους Σκόπους, παρέχοντας άμεση πρόσβαση στη Μαάλε Αντουμίμ και στον Κόμβο Μπεν-Τσιόν Νετανιάχου. Προβλέπονται ακόμη γέφυρες, ράμπες και ανισόπεδοι κόμβοι για τον διαχωρισμό των ροών κυκλοφορίας.
Μείωση κινδύνων ασφάλειας ή εμβάθυνση του πολιτικού διχασμού;
Το έργο εγκρίθηκε από την κυβέρνηση τον Μάρτιο του περασμένου έτους και, σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, στοχεύει στη μείωση της τριβής μεταξύ Ισραηλινών και Παλαιστινίων στους βασικούς οδικούς άξονες και, κατ’ επέκταση, στη μείωση του κινδύνου επιθέσεων. Το επιχείρημα αυτό συνδέεται με προηγούμενα περιστατικά, όπως η ένοπλη επίθεση του Φεβρουαρίου 2024 στον Οδικό Άξονα 1, κατά την οποία σκοτώθηκε ο Ματάν Ελμαλίχ και τραυματίστηκαν επτά Ισραηλινοί.
Οι Παλαιστίνιοι χαρακτηρίζουν το έργο «οδό των εποικισμών», με στόχο την ενίσχυση των συνδέσεων μεταξύ οικισμών και την απομόνωση παλαιστινιακών πόλεων γύρω από την Ιερουσαλήμ. Κατά την άποψή τους, αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής απομάκρυνσης των Παλαιστινίων από στρατηγικές περιοχές όπως η Ι-1, που θεωρείται κρίσιμη για την παλαιστινιακή εδαφική συνέχεια.
Οι επικριτές κάνουν λόγο για «οδό απαρτχάιντ», υποστηρίζοντας ότι θα περιορίσει την πρόσβαση παλαιστινιακών οχημάτων σε περίπου τρία τοις εκατό της Δυτικής Όχθης, θα διαιρέσει de facto την περιοχή και θα υπονομεύσει τη βιωσιμότητα της λύσης των δύο κρατών.
Υπάρχουν επίσης επικρίσεις ότι το έργο χρηματοδοτείται από φόρους που εισπράττονται από Παλαιστινίους, ενώ εξυπηρετεί κυρίως ισραηλινά συμφέροντα.
Το έργο έχει δεχθεί και διεθνή κριτική. Στο παρελθόν, δυτικές χώρες, συμπεριλαμβανομένων των Ηνωμένων Πολιτειών, είχαν εκφράσει ανησυχίες ότι η ενίσχυση του ισραηλινού ελέγχου στην περιοχή Ι-1 θα μπορούσε να υπονομεύσει τις προοπτικές δημιουργίας παλαιστινιακού κράτους.
