Καθώς το Ισραήλ προετοιμάζει καταφύγια και ετοιμάζεται για πιθανή σύγκρουση με το Ιράν, οι υπερορθόδοξες γειτονιές της Ιερουσαλήμ ήδη εξασκούν μια ιστορία νίκης.
Καθώς πλησιάζει το Πουρίμ – η εβραϊκή γιορτή κατά την οποία παιδιά και ενήλικες φορούν στολές για να τιμήσουν το Βιβλίο της Εσθήρ – οι βιτρίνες ανάμεσα στην Οδό Μαλχέι Ισραέλ και τη Μέα Σεαρίμ γεμίζουν με κοστούμια που αφηγούνται μια διαφορετική ιστορία φόβου, δύναμης και ανθεκτικότητας.
Μετατρέπεται το Πουρίμ στην υπερορθόδοξη Ιερουσαλήμ σε άσκηση ψυχικής ανθεκτικότητας
Ακόμη και πριν ξεκινήσει η γιορτή, τα μικρά καταστήματα στα στενά σοκάκια της περιοχής Γκεούλα προς τη Μέα Σεαρίμ στην Ιερουσαλήμ γεμίζουν με κουτιά από μικρά γούνινα καπέλα, χρυσά στέμματα και σκούρες κόκκινες βελούδινες στολές. Στους δρόμους Φίσελ, Τσόνενφελντ και Χαγιέ Αντάμ, οι πατέρες βοηθούν τα παιδιά τους να φορέσουν τεχνητά γένια βιβλικών μορφών, ενώ οι μητέρες επιλέγουν φορέματα της Βασίλισσας Εσθήρ.
Εδώ δεν υπάρχουν υπερήρωες ούτε κινηματογραφικοί χαρακτήρες. Αντίθετα, τα κοστούμια προέρχονται από την αρχαία ιστορία του Βιβλίου της Εσθήρ, που επαναλαμβάνεται από γενιά σε γενιά.
Λίγο πιο πέρα, στο κέντρο της Ιερουσαλήμ και στην Αγορά Μαχανέ Γεχούντα, τα ράφια φαίνονται εντελώς διαφορετικά. Εκεί κυριαρχούν τέρατα, χορεύτριες, αστυνομικοί, στρατιώτες, χαρακτήρες κόμικς και αστέρες των κοινωνικών δικτύων. Στους υπερορθόδοξους δρόμους, ένα παιδί ντύνεται ως κάποιος που σώθηκε από την καταστροφή. Στους κοσμικούς δρόμους, ντύνεται ως κάποιος που κερδίζει με τη δύναμη.
Πώς διαμορφώνει το Βιβλίο της Εσθήρ την ανθεκτικότητα απέναντι στο Ιράν
Αυτή η αντίθεση αντικατοπτρίζει δύο κοσμοθεωρίες. Καθώς ο κόσμος παρακολουθεί στενά την πιθανότητα σύγκρουσης με το Ιράν και διεθνείς ηγέτες κάνουν σκληρές δηλώσεις, υπάρχει μια κοινότητα που αισθάνεται ότι αυτό το σενάριο είναι γνώριμο και θα καταλήξει σε νίκη.
Η ιστορία του Βιβλίου της Εσθήρ διαδραματίστηκε στην αρχαία Περσία – το σημερινό Ιράν – στην πόλη Σουσάν. Δεν είναι απλώς μια θρησκευτική μνήμη, αλλά ένα ψυχολογικό πρότυπο. Η απειλή ολοκληρωτικής καταστροφής από μια ισχυρή αυτοκρατορία ανατράπηκε. Ο Αμάν έγινε το αρχέτυπο του υπαρξιακού εχθρού, ο Μορντεχάι σύμβολο σταθερότητας χωρίς στρατιωτική δύναμη και η Εσθήρ σύμβολο νίκης από μέσα. Το κοστούμι δεν είναι φυγή από την πραγματικότητα, αλλά ένας τρόπος να «φορέσεις» μια ιστορία όπου ο φόβος έχει ήδη νικηθεί.
Με αυτή την έννοια, το υπερορθόδοξο Πουρίμ δεν είναι απλώς μια χαρούμενη γιορτή στην Ιερουσαλήμ, αλλά μια ετήσια άσκηση ανθεκτικότητας. Τα παιδιά μαθαίνουν να ταυτίζονται όχι με υπερήρωες που σώζουν τον κόσμο με τη βία, αλλά με πρόσωπα που έζησαν υπό πραγματική απειλή και επιβίωσαν.
Αντί να φαντάζονται ένα φανταστικό μέλλον, αναπαριστούν ένα παρελθόν που υπόσχεται ότι η ιστορία μπορεί να ανατραπεί.
Τα κοσμικά κοστούμια εκφράζουν όνειρα δύναμης, ταχύτητας και ελέγχου, ενώ τα υπερορθόδοξα προσφέρουν νόημα, συνέχεια και ένα γνωστό τέλος. Δύο τρόποι αντιμετώπισης του άγχους, αλλά μόνο ένας ριζωμένος στην αφήγηση της «πλήρους ανατροπής».
Και ενώ οι αναλυτές εξετάζουν σενάρια πολέμου και οι ηγέτες περιμένουν εικόνες παράδοσης, ορισμένες γειτονιές της Ιερουσαλήμ κρατούν ήδη το τρόπαιο της νίκης.
Ίσως γι’ αυτό οι υπερορθόδοξοι δρόμοι φαίνονται πιο ήρεμοι ακόμη και όταν οι τίτλοι γίνονται δραματικοί. Για αυτούς, το Ιράν δεν είναι το τέλος της ιστορίας, αλλά ένα ακόμη κεφάλαιο σε ένα βιβλίο που έχει ήδη διαβαστεί μέχρι την τελευταία σελίδα. Μέσα σε αυτή τη νίκη, υπάρχει ακόμη χώρος για την εκπλήρωση της εντολής: «Ο άνθρωπος πρέπει να γιορτάζει μέχρι να μη μπορεί να διακρίνει…».
