Ang black-eyed pea, na tinatawag ding loubia, sa Pamilihan ng Mahane Yehuda – sa pagitan ng sakit ng Jerusalem at ng pag-asang hatid ng bagong taon
Isang Lunes ng umaga, nagising ang Jerusalem sa isang malagim na pangyayari. Ang pamamaril sa sangandaan ng Ramot ay kumitil ng buhay ng mga taong papunta sa trabaho at paaralan. Nanatili ang bigat ng dalamhati sa hangin, ngunit makalipas lamang ang ilang oras, muling umalingawngaw ang tunog ng light rail sa Jaffa Street at bumalik ang ingay ng buhay sa pamilihan. Dumagsa ang mga tao sa mga makipot na eskinita: mga taga-Jerusalem mula Pisgat Ze’ev at Bukharan, pati na rin mga estudyante mula Osishkin at Agripas. Lahat sila’y naghahanap ng black-eyed pea, kilala rin bilang loubia o rubia
Loubia bilang Palatandaan ng Bagong Taon
Itinuturing ang gulay na ito bilang simbolo ng biyaya sa pagdating ng Rosh Hashanah – tanda ng kasaganaan, mabubuting gawa, at kabuhayan
Sa pwesto ni Abu Ahmad sa eskinita ng “Pri Etz”, naka-display ang mga bunton ng sariwang black-eyed pea na ibinebenta sa halagang 24 shekel bawat kilo at agad na nabibili. Patuloy na kumakapit ang Jerusalem sa buhay at pag-asa ng mas mabuting taon. “Noong dekada ’70, pinapapunta ako ng nanay ko para bumili ng loubia sa Iraqi Market,” kwento ng isang mamimili habang naglalagay sa plastic bag. “Lagi niya itong niluluto kasama ng maliliit na piraso ng karne. Napakasarap
Sa aming tahanan, laging niluluto ng aking ina ang tuyong loubia para sa pista. Inaabangan namin ang sandali na babasbasan ito ng aking ama, pagkatapos ng mansanas na may pulot, ng granada, at iba pang mga palatandaan. Ang loubia ay mainit at nakaaaliw, malambot at masarap – may lasa ng alaala at pagbabalik
Tradisyon ng Pamimili sa Jerusalem
“May loubia sa supermarket malapit sa bahay namin sa Har Homa,” sabi ng isang mamimili sa kaibigan, “pero mas gusto kong sumakay ng bus, mag-light rail hanggang Mahane Yehuda, at makauwi na may sariwang black-eyed pea, granada mula sa puno, at malaking leek. Hinihila ng puso ko ang lugar na ito – bahagi ito ng paghahanda para sa bagong taon
“Tama ka,” sagot ng kaibigan. “Buti na lang may bakanteng paradahan sa pamilihan kaya nakarating ako nang walang aberya
Bukod sa presyo at kahulugan, kilala rin ang black-eyed pea bilang superfood. Sagana ito sa plant protein, iron, at fiber. Ang tuyong buto nito’y kahawig ng puting beans ngunit may banayad na tamis. Ang berdeng pods ay kahawig ng green beans na karaniwan ding mabibili sa mga pwesto
(Mga Granada sa Mahane Yehuda: Biyaya ng Jerusalem)
Superfood na may Kasaysayan
Ang black-eyed pea, o loubia, ay nagmula sa India at iba pang bahagi ng Asya. Sa Israel, itinatanim ito sa Golan, Lambak ng Jordan, Lambak ng Hula, at sa baybaying kapatagan. Nagbabala ang mga magsasaka na unti-unti itong nawawala kasabay ng pagkawala ng mga basang lupang nagsisilbing tagapangalaga ng kalidad ng tubig
At paano ito lutuin
Maaari itong pakuluan at i-freeze na may soy, igisa kasama ng bawang, kalamansi, at mga halamang pampalasa, o kaya’y lutuin kasama ng karne, pritong sibuyas, at tomato paste
Ang black-eyed pea ay payak ngunit makabuluhan. Pinagdurugtong nito ang lumang alaala ng Jerusalem sa isang masayang palatandaan ng pagbabagong-buhay. Sa taong ito, sa gitna ng pagdadalamhati, terorismo, at digmaan – sa hapag ng Rosh Hashanah at sa mga bakanteng upuang naghihintay sa mga bihag – ang maliliit na berdeng pods ay magdadala hindi lamang ng tradisyon at pagpapala, kundi pati na rin ng malinaw na mensahe: sa kabila ng lahat, nagpapatuloy ang Jerusalem. May pag-asang dumating ang mas mapayapa at mas mabuting taon
