Kando ya Barabara ya Beit Lehem katika eneo la Baka, Baitulmaqdis, kuna mti mkubwa wa msindano uliopinda kwa upana juu ya barabara. Wapita njia husimama na kutazama: wengine hupiga picha, wengine hunong’ona kwa wasiwasi, huku wengi wakiendelea na safari zao. Mandhari ni ya kuvutia, karibu ya kishairi, lakini pia inaleta swali la moja kwa moja – nini kitatokea iwapo mti huo utaanguka?
Swali hili si nadharia pekee. Wiki chache zilizopita, mti katika Barabara ya Emek Refaim iliyo karibu ulianguka moja kwa moja juu ya gari lililokuwa likipita, na kumjeruhi dereva kwa kiwango cha kati. Tukio hilo liliwashtua wakazi wa Jerusalem na kuonyesha jinsi mpaka kati ya urithi wa kijani na hatari ya usalama ulivyo mwembamba. Katika jiji lenye maelfu ya miti mikongwe, baadhi ikiwa na mamia ya miaka, kitendawili hiki kinakuwa kikali zaidi: je, tunawezaje kuhifadhi urithi huku tukilinda maisha ya watu?
Usalama wa miti Jerusalem
Halmashauri ya jiji la Jerusalem hufanya ukaguzi wa mara kwa mara: kutambua ishara za kuoza, mizizi iliyofichuka, na wakati mwingine hukata au kuondoa miti iliyotambuliwa kuwa hatari. Kwa mujibu wa takwimu za Wizara ya Kilimo ya Israeli, makumi ya visa vya miti kuanguka hurekodiwa kila mwaka, hasa wakati wa msimu wa baridi wenye dhoruba. Lakini si yote yanayoweza kutabiriwa. Mabadiliko ya tabianchi, dhoruba za ghafla, na mabadiliko ya udongo wa mjini yote huathiri uthabiti wa miti.
Kuzuia kuanguka kwa miti: London, Paris na New York
London imeanzisha mfumo wa ramani ya kidijitali kwa kila mti wa umma, ikiwa ni pamoja na tathmini ya mizizi na matawi. Paris imeweka vihisi kuzunguka miti ya kihistoria katika Place des Vosges ili kutoa onyo la mapema kuhusu udhaifu wowote wa kimuundo. New York, kwa upande wake, ina kitengo maalum cha usimamizi wa misitu ya mijini kinachofanya maelfu ya upunguzaji wa matawi kila mwaka. Mifano hii inaonyesha kwamba ni jambo linalowezekana kusawazisha urithi wa asili na usalama wa umma – lakini tu kwa uwekezaji endelevu.
(Mti waangukia gari la National Geographic Yerusalemu)
Wajibu wa jamii na taarifa kuhusu miti hatari
Utafiti unaonyesha kwamba miji ambako wakazi wanaripoti kwa bidii kuhusu miti inayoonekana kuwa hatari, ina visa vichache zaidi vya kuanguka. Munich, kwa mfano, ilianzisha nambari ya moja kwa moja ya simu kwa ajili ya ripoti, na kwa muda mfupi idadi ya matukio ilipungua kwa kiasi kikubwa. Katika Jerusalem, ambako ushirikiano wa jamii ni wa juu, kupitisha mfano sawa kunaweza kuimarisha uhusiano kati ya mamlaka na wakazi.
Kujiandaa kwa usalama wa miti Baitulmaqdis
Je, kweli ni hatari kupiga chafya karibu na mti huu? Huenda hapana. Lakini hatari halisi iko katika kutojali. Miti mikongwe ni sehemu muhimu ya utambulisho wa Jerusalem, ikitoa kivuli, sura, na uhusiano na historia. Hata hivyo, tukio la Emek Refaim ni kengele ya onyo. Swali sasa si tena kama mti mwingine utaanguka, bali ni lini – na je, Baitulmaqdis imejiandaa ipasavyo?
