Mvutano kati ya Manispaa ya Yerusalemu na Kanisa la Orthodox la Kiyunani unazidi kupamba moto na upo ukingoni mwa kulipuka. Mnamo Agosti 6, 2025, manispaa ilitoa amri za kukamata akaunti zote za benki za kanisa nchini Israeli, jambo lililositisha kabisa shughuli zake. Viongozi wa manispaa wanadai kanisa linadaiwa mamilioni ya kodi ya mali, huku kanisa likisisitiza kwamba lina msamaha wa jumla na likitaja hatua hiyo kama “mateso” na “shambulio” kutoka kwa mamlaka ya Israeli
Mgogoro wa Kidini na Kisiasa Yerusalemu
Viongozi wa kanisa wanatafsiri hatua hiyo kama mgogoro wa kidini, kisiasa na kiuchumi unaolenga kuwafukuza Wakristo kutoka Yerusalemu. Wapalestina walikumbatia suala hili haraka, wakisema ni sehemu ya mpango wa Israeli wa “Kuyahudisha” mji na kuwabagua Wakristo na Waislamu kwa pamoja
Huu si mzozo mpya. Mnamo mwaka 2018, wakati Nir Barkat alipokuwa Meya, mzozo kama huo ulitokea baada ya akaunti za kanisa kukamatwa. Hata hivyo, Waziri Mkuu Benjamin Netanyahu aliingilia kati, na ndani ya siku tatu mgogoro ulimalizika kwa makubaliano: manispaa ilipokea fidia kutoka hazina ya taifa, huku kanisa likihifadhi msamaha wake. Swali sasa ni ikiwa waziri mkuu wa sasa ataingilia kati tena kabla jambo hili halijawa mgongano kati ya Israeli na ulimwengu wa Kikristo
Kodi ya Mali na Mali za Kibiashara
Kiini cha mzozo kipo katika upeo wa msamaha wa kodi kwa taasisi za kidini. Hakuna ubishi kwamba majengo ya ibada yanapata msamaha — misikiti, sinagogi, makanisa na mahekalu. Hata hivyo, manispaa inasisitiza kwamba msamaha huo hauhusiani na mali za kibiashara zinazomilikiwa na kanisa. Kanisa linadai msamaha huo ni wa kihistoria na umedumu tangu enzi ya Ottoman na Mandate ya Uingereza, na umeheshimiwa kwa miongo kadhaa nchini Israeli
Kwa mujibu wa manispaa, hii ni hatua ya kawaida ya utekelezaji wa sheria ili kuhakikisha usawa mbele ya sheria. Wanaeleza kuwa deni hilo linahusu mali za kibiashara, si maeneo matakatifu. Hoteli, mikahawa na maduka yanayopata faida, wanasema, hayapaswi kupewa msamaha wa kodi
(Mti waangukia gari la National Geographic Yerusalemu)
Umakini wa Kimataifa kwa Yerusalemu
Manispaa pia inasisitiza kwamba Wayahudi, Waislamu na Wakristo wasio wa taasisi za kidini wanalipa kodi kamili kwa mali zao za kibiashara. Mapato ya kodi yanatumika kwa huduma muhimu za umma kwa wakazi wote wa Yerusalemu, wakiwemo Wakristo — kama vile usafi, taa na usafiri
Wanasema kuwa juhudi za awali za kukusanya zilipuuzwa na kanisa, hivyo hatua ya kukamata akaunti ni suluhu ya mwisho baada ya mazungumzo yote kushindikana. Katika taarifa rasmi, manispaa ilieleza masikitiko yake kwa kuongezeka kwa mzozo huo lakini ikasema inalazimika kuchukua hatua kwa uwajibikaji na uwazi kwa ajili ya wakazi wote wa mji. Pia waliitaka kanisa kurejea kwenye meza ya mazungumzo
Kwa upande wake, Patriarkia ya Orthodox ya Kiyunani, pamoja na makanisa mengine katika Nchi Takatifu, ililaani vikali hatua hiyo. Walisema inavunja makubaliano ya kihistoria (Status Quo) yanayotoa msamaha kamili wa kodi kwa makanisa. Waliishutumu manispaa kwa kuchukua hatua ya upande mmoja na ya ukatili licha ya mazungumzo yaliyokuwa yakiendelea na kuvunja ahadi zilizowahi kutolewa
(Kiongozi wa Hamas Arudi Baitulmaqdis Baada ya Kuzuiliwa)
Dhoruba ya Vyombo vya Habari Duniani Kuhusu Yerusalemu
Kanisa linataja hatua hiyo kama sehemu ya “kampeni ya kimfumo” ya kudhoofisha uwepo wa Kikristo katika Nchi Takatifu na kuharibu nafasi yake. Mzozo huu unapata umakini mkubwa kutoka vyombo vya habari vya kimataifa. Maafisa wa Palestina, wakiwemo Kamati ya Rais ya Masuala ya Makanisa, walilaani hatua hiyo kama “shambulio la Israeli lisilokuwa na kifani” linalolenga kudhoofisha Ukristo Yerusalemu. Vyombo vya habari vya Kiislamu, kama Shirika la Habari la Uturuki Anadolu, na pia vyombo vya habari vya Kikristo duniani kote, viliripoti tukio hili na kutoa wito kwa serikali na wahusika wa kidiplomasia kuingilia kati na kuilazimisha Israeli kufuta uamuzi huo
