Mango satın alın, benzersiz tatlı turuncu renginin tadını çıkarın ve evde kendi ambanızı yapmayı deneyin. Kudüs’teki Mahane Yehuda Pazarında bir yoldan geçenle bunun hakkında konuşmayı deneyin – gülümseme yanıt olacaktır.
2025’in hasat mevsimi, şehrin tezgâhlarına olgun mangolar getirdi. Kudüslülerin bir kısmı için bu mutluluk meyvesi; diğerleri içinse yazın ve kalabalık otobüslerin kokusu.
Mahane Yehuda Pazarında, nane, za’atar ve yeşil avokado demetlerinin arasında sonbahar yavaşça geliyor. Kudüs’ün her mahallesinden gelen ziyaretçiler muz, trabzon hurması ve üzümler arasında gezinip mango yığınlarında duruyorlar. Sanki meyve Kudüs’e şöyle diyor: Hindistan selam gönderiyor.
Brezilya’da Samba – Hindistan ve Kudüs’te Amba
Kudüs’te hemen her meyve ve sebze dükkânında mango bulunur. Baka’daki haftalık pazarda küçük parçalara ayrılmış halde satılır; Gilo’da “Maya” türü bal tadında mango vardır; eski Katamon’da ise yeni bir trend: “Katamon Mango Amba.”
Mango, kökeni Hindistan ve Güneydoğu Asya olan bir meyvedir. 1960’larda İsrail’e gelmiş ve yavaş yavaş yerel iklime uyum sağlamıştır. Sıcak havayı ve dikkatli sulamayı sever. Ürdün Vadisi, Batı Negev ve Kinneret çevresindeki çiftçiler, ilk yıllarda ağacın yalnızca büyüdüğünü, beş ya da altı sezondan sonra bolca meyve verdiğini bilir.
Mahane Yehuda’da bir kadın büyük bir çantayı mangolarla dolduruyor. Ailesinin bu meyveyi bu kadar sevip sevmediği sorulduğunda gülümseyerek şöyle diyor: “Çok sağlıklı, mevsim bitmek üzere, bu yüzden donduruyorum.”
Gerçekten de mango, kış için C vitamini, görme için beta-karoten ve sindirimi rahatlatan enzimler bakımından zengindir. “Grip aşısına gerek yok, mango ye,” diyor bir başka müşteri tezgâhtan en iyi mangoyu kaparken.
Son yıllarda Kudüslü şefler mangoyu meyve suyu, smoothie ve hatta soğuk çorbalarda kullanıyor. Ama en büyük hikâye şüphesiz amba – tatlı ve baharatlı, tartışma yaratan bir sostur.
Kudüs’teki mağazalarda turuncu renkli Hint ambası, sarımsak, zeytin ve schug ezmeleriyle yan yana satılıyor. Bir kavanoz amba 15–17 şekel civarında, taze mango ise yaklaşık 10 şekel. Evde yapmak kolay: olgun mango, limon tuzu, biraz zencefil ve bir tutam zerdeçal. Ya da “mango, muz, kavun, bal ve tarçın”dan tatlı bir reçel yapabilirsiniz.
