Kudüs’ün ünlü Mahane Yehuda pazarında sarı ve parlak muzlar sırayla dizili duruyor. Temiz, kusursuz ve çekici.
Ama eskiden hemen uzanan eller artık havada duruyor.
“On şikel kilo,” diyor satıcı hafif mahcup bir sesle. Alıcılar kaşlarını kaldırıyor, küçük bir tebessümle uzaklaşıyor. Bir zamanlar İsrail’in en ucuz ve en sıradan meyvesi olan muz, şimdi hayat pahalılığının sembolü haline geldi.
Kudüs’te meyve fiyatları yükseliyor
Kısa bir süre önce muz 3–5 şikel arasındaydı. Bugün 10 şikel normal, bazı tezgahlarda daha fazla. Kudüs’te aileler nesiller boyunca muzu kahvaltıda, keklerde, milkshake’lerde ve Şabat tatlılarında kullandı.
Hayat pahalılığı ve gıda fiyatları
Uzun süren kuraklık, aşırı hava koşulları, artan su maliyeti ve savaş yüzünden iş gücü eksikliği, Ürdün Vadisi ve Carmel kıyısındaki çiftçileri zor durumda bıraktı. Kudüs bu değişimi hızlı hissediyor.
Her tezgahta aynı manzara: daha az muz, daha dikkatli alışveriş, daha küçük torbalar. Bazıları şaka yollu “muz artık orta sınıf lüksü” diyor.
Muz slush ve çiğ tahin
Pazarın yakınındaki bir kafede şimdi muz slush ve çiğ tahin servis ediliyor. Tatlı ve tuzlu karışımı, yeni gelenleri şaşırtıyor, müdavimleri ise tekrar getiriyor.
Aileler hâlâ muzlu kek yapıyor, öğrenciler dersten önce bir muz alıyor, turistler ise bu basit meyvenin nasıl bu kadar pahalı olduğunu merak ediyor.
Kudüs, hafızaları, inancı ve umuduyla yaşayan bir şehir. Muz hâlâ küçük bir teselli: yavaşça kabuğunu soymak, pazarda oturup yemek veya akşam smoothie’ye eklemek. Belki fiyatlar yükseldi, ama Kudüs muzu bırakmıyor.
