Kudüs’te provokasyon – kurban hayvanlarıyla giriş

Yahudi gençler Bab el Esbat’tan içeri girip güvercin ve keçiyle kimlik gerilimini artırdı
Kudüs’te Kubbetü’s Sahra yakınında koşan gençler
Kudüs’te Kubbetü’s Sahra yakınında polis varlığıyla görülen gençler

Bu hafta salı günü, sekiz Yahudi genç, yalnızca Müslümanların El Aksa Camii’ne geçişi için kullanılan Bab el Esbat’tan girerek Kudüs’te durduruldu. Waqf görevlileri gençleri fark etti ve Kudüs Bölge Polisi’ne teslim etti.

Gençlerden biri tefillin takıyordu, bir diğeri ise elinde bir keçi taşıyordu. Görevlilere göre yanlarında üç güvercin de vardı. Kısa bir kovalamacanın ardından Bab el Rahme yönünde ilerlerken yakalandılar. Waqf görevlileri, gençlerin burada hayvan kurban etmeyi amaçladığını belirtti. Bir süre sonra sağcı aktivistler, gençleri Kudüs’e getiren sürücünün de Hemed kavşağında yakalandığını bildirdi.

Bu gözaltı Kudüs’te ibadet kurallarını değiştiriyor mu?

Olay, yıllardır süren “Kudüs’ün kimliği” tartışmasını yeniden alevlendirdi: Burası yalnızca Müslüman ibadeti için kutsal bir alan mı olacak ve Yahudiler sadece ziyaretçi mi sayılacak? Yoksa Yahudilere de bu kutsal alanda dini ritüel gerçekleştirme hakkı tanınmalı mı?

Birçoklarına göre kırılma noktası 2024 Tişa BeAv günüydü. O tarihe kadar Kudüs Bölge Polisi herhangi bir Yahudi duasını kesin biçimde yasaklıyordu. Fısıltıyla dua eden bile hemen dışarı çıkarılıyor ve altı aya kadar giriş yasağıyla karşılaşabiliyordu.

Ancak o gün yaklaşık 2.000 Yahudi, Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir ile birlikte Kudüs’e çıktı. Bakanın gözü önünde yüzlerce kişi açıkça dua etti, secdeye kapandı ve “Hatikva” ilahisini söyledi. Polis müdahale etmedi.
O tarihten beri toplu dua ve secde neredeyse günlük bir rutine dönüştü. Yine de polis, tallit veya tefillin ile içeri girmek isteyen Yahudileri engellemeye devam ediyor. Her yıl gençler Fısıh öncesi keçi, Sukot sırasında lulav sokmaya çalışıyor ancak polis buna izin vermiyor.

Taraflar olayı nasıl okuyor ve dini gerilim büyüyor mu?

Her iki taraf da bu haftaki olayı Kudüs’ün kimliği üzerine yürüyen mücadelenin yeni bir aşaması olarak değerlendiriyor. “Dağa Dönüş” hareketi paylaşımında “Korku bariyeri yıkıldı! Bazı Yahudiler Bab el Esbat’tan tefillin takarak ve kurbanlık kuzuyla içeri girdi. Ne yazık ki polis onları güç kullanarak gözaltına aldı.” dedi.
Öte yandan diğer sağcı gruplar, birçoklarına göre açık bir provokasyon olan eylemin kendisinden söz etmekten kaçınıyor ve polisin sert müdahalesini eleştirmeyi tercih ediyor.

Filistin tarafında da öfke ve tepki yükseldi. Olay, birçok kişi tarafından El Aksa Camii’ni “Yahudileştirme” girişiminin yeni bir adımı olarak görülüyor. Bu durum, mevcut dengeyi zayıflatan ve Kudüs merkezli daha büyük bir dini çatışma riskini artıran bir gelişme olarak değerlendiriliyor.