Kürdistan’dan Kudüs’e – miras ve tören

Zaxo kökenli Mordekay Levi’nin yaşam yolu ve Kudüs’teki anma merdivenleri
Ramat Sharet, Kudüs’te açılan Mordekay Levi Merdivenleri, Zaxo Kürdistan kökenli Yahudi Kürt mirasının anısına
Ramat Sharet, Kudüs’te açılan Mordekay Levi Merdivenleri, Zaxo Kürdistan kökenli Yahudi Kürd mirasının anısına

Mordekay Levi’nin hikayesi, Kudüs’ün Yahudi Kürt toplumu içinde derin iz bırakan bir yaşamın yansıması olarak yeniden gündeme geldi. Kent, Ramat Sharet’te açılan “Mordekay Levi Merdivenleri” ile Levi’nin kişisel yolculuğunu ve Kudüs’ün kültürel gelişimine katkısını onurlandırdı. 1927’de Zaxo’da doğan ve 2015’te 88 yaşında vefat eden Levi, 1951’de “Ezra ve Nehemya Operasyonu” ile İsrail’e geldi; Talpiot geçiş kampındaki zorlukların ardından Kudüs’ün önemli kurumlarının inşasında çalıştı.

Kudüs’te Yahudi Kürt mirası

Levi, yeni göçmenlerin çoğu gibi önce Talpiot kampında yaşadı. Burada başlayan süreci, Hadassah Ein Kerem Hastanesi’nin inşasına katılmasıyla devam etti; bu kurum bugün Kudüs’ün temel yapılarından biri kabul ediliyor. Daha sonra bağımsız müteahhit olarak Rehavia ve Katamon’da sosyal, dini ve eğitim yapıları inşa etti. Levi’nin adı bugün hem kentin inşaat tarihinde hem de Yahudi Kürt hafızasında önemli bir yere sahip.

Ramat Sharet – bir mahallenin kökleri

Mordekay Levi, Ramat Sharet’in ilk sakiniydi. Yol, elektrik ve su bulunmayan dönemde evini kendi elleriyle inşa etti ve yıllar içinde mahallenin sevilen, saygın bir toplumsal figürü haline geldi. İşçi Partisi, Kudüs Belediye Meclisi, Histadrut ve Müteahhitler Birliği’nde aktif çalışma yürüttü; Kürt toplumunun temsilcisi ve güvenilen bir arabulucu olarak tanınıyordu.

Kudüs ve anma kültürü

“Mordekay Levi Merdivenleri”nin açılışı yalnızca bir isimlendirme değil, kente emek veren bir kişinin yaşamına duyulan saygının ifadesi olarak görülüyor. Kudüs Belediye Başkanı, Levi’nin hikayesinin kentin tarihiyle iç içe geçtiğini, Talpiot kampından kentin temel kurumlarına uzanan yolculuğunun Kudüs’ün kimliğini şekillendirdiğini vurguladı. Ailesi ve mahalle sakinleri bu adımı Yahudi Kürt mirası ile Kudüs’ün değişen kimliği arasında kurulan bir köprü olarak değerlendirdi.