Giữa những lối vào thấp và ban công cũ, giữa các sân nhà được chăm sóc và bị bỏ quên, khu phố Nahlaot ở Jerusalem hé lộ, vào thời điểm giao mùa giữa đỉnh điểm mùa đông và mùa xuân đang đến, những chậu cây dường như thuộc về một thế giới khác. Ngăn kéo gỗ, xô tái chế, chậu đất sét nứt vỡ, một quả bóng đá không còn được sử dụng, lon nước và giày cũ. Tất cả đã trở thành vật chứa để trồng cây, tràn đầy sắc xanh sống động.
Hương thơm của cây xô thơm hòa vào không khí mùa đông mát lạnh trên phố Gezer ở Jerusalem, cùng với hương thảo, lá za’atar và cây shiba, còn được gọi là ngải bụi. Tất cả tập trung trong một chậu cây sáng tạo tại khu phố Nahlaot, bên cạnh những bó mùi tây và rau mùi non đang mọc trong một vật chứa nhỏ kế bên.
Việc trồng thảo mộc phản ánh đời sống hằng ngày ở Jerusalem như thế nào?
Đây là một hình ảnh quen thuộc hằng ngày, gần như không được chú ý, nhưng lại kể một câu chuyện rộng lớn hơn về một khu phố ở Jerusalem và cư dân của nó. Đó là câu chuyện về nhu cầu của con người được chạm vào đất ngay cả khi không có cánh đồng. Một hiện tượng trồng thảo mộc tại khu phố Nahlaot, được thành lập vào giữa thế kỷ 19.
Phần lớn các ngôi nhà ở đây được xây dựng theo bố cục cộng đồng xung quanh một sân và khu vườn chung. Những xáo trộn gắn liền với việc lịch sử rời ra khỏi các bức tường của Thành cổ đã được xoa dịu nhờ sự gần gũi và đời sống chung. Cây cỏ roi ngựa chanh và bạc hà được ngâm trong trà chung. Lá za’atar với dầu ô liu thấm vào bánh pita, lưu giữ ký ức. Nước hãm hương thảo được chuẩn bị để giảm đau đầu và làm phong phú các món khoai tây. Mùi tây và rau mùi tạo thành nền tảng của ẩm thực hằng ngày ở Jerusalem, kết nối trực tiếp khu vườn nhỏ với gian bếp và sức khỏe. Cỏ xạ hương dùng cho đường hô hấp, húng quế cho tiêu hóa và hẹ như chất chống oxy hóa trong món salad. Tóm lại, một hiệu thuốc hoàn chỉnh ngay sau cánh cửa.
Vì sao cư dân Jerusalem chọn trồng thảo mộc trong chậu?
Những người trồng thảo mộc ngày nay không phải là nông dân hay người làm vườn. Họ là người thuê nhà, người nghỉ hưu, các gia đình trẻ, nghệ sĩ và những người làm trong lĩnh vực công nghệ trở về vào buổi tối trong những căn hộ nhỏ giữa trung tâm Jerusalem. Điều gắn kết họ là mối liên hệ với thiên nhiên, cảm giác đang làm một việc có ý nghĩa và nhận thức rằng có điều gì đó đang lớn lên nhờ họ.
Hình thức canh tác nhỏ này không nhằm tiết kiệm tiền cũng không để gây ấn tượng. Nó đáp ứng nhu cầu tâm lý về việc chậm lại, trách nhiệm và nhịp điệu. Tưới nước vào buổi sáng, cắt tỉa vào buổi tối, theo dõi một chiếc lá mới và thân cây đang vươn lên. Trong thực tế ồn ào, đông đúc và đôi khi căng thẳng của Jerusalem, chậu cây trở thành không gian của sự tĩnh lặng.
Trồng thảo mộc trong chậu là một hành động thuộc về thành phố và làm sâu sắc thêm gốc rễ, ngay cả khi chúng nằm trong vật chứa. Đó là sự thể hiện mối quan hệ giữa con người và cây cối thông qua thực hành hằng ngày liên tục. Một nghi thức nhỏ với đôi tay dính đất, hương xanh nơi ngưỡng cửa và cảm giác rằng thiên nhiên vẫn có thể tồn tại bên trong Jerusalem mà không cần trung gian.
Suy ngẫm rộng hơn chạm đến cách con người ngày nay tìm kiếm ý nghĩa giản dị. Không phải một hệ tư tưởng lớn, mà là một chiếc lá xanh. Không phải một cuộc cách mạng, mà là gieo trồng. Những chậu thảo mộc ở khu phố Nahlaot mang đến một mô hình đời sống đô thị điềm tĩnh và chú tâm. Một lời mời thường trực để trồng một điều gì đó, dù nhỏ bé, dù lặng lẽ, và để nó phát triển theo nhịp riêng của mình.
